New York'la müziği birbirinden ayırmak neredeyse imkansız. Hele mevsim yazsa... Dayanılmaz sıcaklar ve her gün biraz daha artan nem oranına paralel olarak başlayan festivaller ve açık hava konserlerinin yanısıra yaz aylarının müzikseverlere en büyük hediyesi şehrin çeşitli köşelerinde mantar gibi türeyen bit pazarları. Tutkunlarına eski tabak-çanaktan 1970'lerin İspanyol paça pantolanlarına, fılm ve konser posterlerine, antika lambalara ve gereksiz ev eşyalarına kadar her şeyi sunan bu çöpçüler dünyasının en önemli parçalarından biri de Rock 'n Roll ve jazz sevenler tarafından didiklenmeyi bekleyen plak cennetleri.

The Doors'dan Jimi Hendrix'e senelerdir yeni bir albüm keydetmemiş ve hatta artık hayatta olmayan bütün müzisyenleri yaz boyunca burada New York'un bit pazarlarında turnede bulabilirsiniz. Bu çağda insan neden plak alsın ki deyip geçmeyin, CD ve iPod'ların ötesinde keşfedilmeyi bekleyen antik de olsa yepyeni bir dünya var. Miles Davis'in sadece plak olarak olarak yayınlanmış kayıtlarından Bob Dylan'ın kaçak konser albümlerine, 1930'lardan günümüze gelmiş geçmiş her türlü plak Amerika'nın çeşitli köşelerinden adım adım New York'un sokaklarına gelip, oradan da yaz boyunca yeni sahiplerinin evlerine dağılıyorlar.

"New York'un en iyi özelliklerinden biri dünyanın plak başkenti olması," diyor sekiz senedir plak toplayıp satan Will Briski. Geçirdiği trafik kazasından sonra asıl mesleği marangozluğu bırakmak zorunda kalan 49 yaşındaki Briski bit pazarlarında olmadığı zamanlarda Amerika'yı karış karış gezip albüm topluyor. Şu an yaklaşık 10.000 plağı olan Briski tıpkı diğer plak avcıları gibi ücra köşelerdeki bit pazarlarını, tasfiye edilen evlerdeki koleksiyonları, kapanan radyo istasyonlarını ve emekliye ayrılan DJ'leri takip ederek buluyor gözde albümleri.Blues, jazz ve klasik rock severler için okul bahçelerinde, otoparklarda ve garajlarda toplanan derleme koleksiyonlar adeta birer altın madeni. Fakat istediğiniz albümü bulmak büyük uğraş ve sabır gerektiriyor.

sayı:26

Led Zeppelin, Beatles ve Talking Heads'in plakları gani, mesela. Ama Pink Floyd dediniz mi iş zorlaşıyor, hele aradığınız albüm Wish You Were Here ya da The Dark Side of the Moon'sa.

Caz ile ilgiliyseniz burada aradığınız neredeyse yer şeyi bulabilirsiniz. Thelonious Monk ve John Coltrane'in ortak çalışmalarına dalabilirsiniz. Blues meraklısıysanız Eric Clapton'dan Rolling Stones'a 1960'ların İngiliz rock'ına şekil veren Howlin' Wolf'un "çocuklarla" birlikte kaydettiği The Howlin' Wolf London Sessions'ın peşine düşebilirsiniz. "Eğer biri iyi durumda, az bulunan plaklar arıyorsa müziğe değer verdiğini direkt anlarsın," diyor Briski. Sırf rock manyakları değil tabii Briski gibi plak satıcılarının peşine düşenler. "Tuhaf kombinasyonlar da satıyor," diyor Briski, "mesela Latin Amerika'dan zenci müzik derlemeleri, çocuk şarkıları ve avant-garde albümler."

Bit pazarlarının müzikseverleri çekmesinin bir nedeni de cazip fiyatlar. New York'un birçok plakçısında 15 ila 25 dolar arasına satılan albümleri sokakta 3 ila 5 dolara bulmak mümkün. Ama her plak indirimli değil. Bir keresinde Briski Kansas'ta Herbie Hancock'un esin kaynaklarından ve jazz piyanistlerinin babalarından Bill Evans'ın ilk Riverside albümü New Jazz Conceptions'ı 10 dolara kapmış. Sonra New York'ta 400 dolara bir hayrana satmış.

Haliyle herkesin cebinde bir tomar para yok. "Bazı çocuklar fiyatlar yüzünden hayal kırıklığına uğruyorlar," diyor Briski, "güzel bir öğleden sonrasını mahvetmiş gibi hissediyorum kendimi."
New York'da jazz, funk ve soul albümlerinin popüler olduğunu söyleyen Briski değişik yerlerde farklı tatların hüküm sürdüğünü farketmiş. Led Zeppelin, Hendrix, The Kinks ve Blue Note'un jazz plakları her daim çok popülermiş. Joy Divison'ın Unknown Pleasures albümü ise anormal derecede aranıyormuş.

"Temel olarak çok basit aslında," diyor Briski talepte olan albümler için, "iyi müzik var ve boktan müzik var."

Temmuz 2008

sayı:26