Cloverfield'i unutun; Amerika'nın YouTube'laştırılmasına dijital el kamerası kullanarak karşı çıkma konusunda en büyük puanı, George Romero'nun filmi Ölülerin Günlüğü'ne veriyorum. Cloverfield "sarhoş" kamerayı sadece bir numara olarak kullanırken, Ölülerin Günlüğü pop kültürü dediğimiz sirk hakkında kışkırtıcı bir soru sormak için ona başrolü veriyor: Bizi zombi tarlası röntgencilerinden oluşma bir ulusa dönüştüren nedir?

Ama önce, azıcık Romero tarihi. Serisinin beşinci ve en yeni bölümünden keyif almak için Romero zombi tarihçesini etüt etmenize gerek yok. Fakat yine de biraz hatırlatmadan zarar gelmez. Romero'nun 1968 tarihli çıkış filmi Yaşayan Ölülerin Gecesi, düşük teknolojili, cesur bir mucizeydi. Pittsburgh'da, John Waters Baltimore için neyse Romero da bu şehir için o, adı hiç duyulmamış oyuncularla çekilen bu siyah-beyaz kült film (114 bin dolara mal olmuştu), hala mükemmel görünüyor. Ve bir şey daha: İnsan haklarının gündemde olduğu bir dönemin tam ortasında, Romero kahraman olarak siyah bir oyuncuyu (Duane Jones) seçmiş ve bunun çağrışımlarını güçlendirecek unsurları da kullanmıştı. Yönetmen keskinliğinden bir şey kaybetmiş değil.

Bolca kan akıtan dehşetengiz durumlardan taviz vermeksizin, sosyal hiciv Romero'nun filmlerini şekillendirmeye devam ediyor. 1978'in Dawn of the Dead'inde zombiler bir alışveriş merkezini basarken, Amerikan tüketiciliği bundan nasibini aldı. 1985'in Day of the Dead'inde zombi ateşinin ortasına düşen, cinsel ayrımcılıktı. 2005'in Land of the Dead'i, 11 Eylül sonrasının ruhunu yansıtıyordu. Romero geçenlerde bana şöyle dedi: "Dünyada boktan bir şeylerin döndüğünü görüyorum ve üzerlerine bir miktar zombi salıyorum." İyi laf, ama Romero yeteneğini azımsıyor. Ölüler serisinden olmayan filmlerinde bile -Monkeyshines (1988) veya The Dark Half (1993)- Romero haksızlıkları ortaya çıkaran haylazlıklar peşinde. Ve birkaç dolar kurtarmak için Pittsburgh yerine Toronto'da çektiği epik zombi hikayesi Ölülerin Günlüğü'nde, tam formunda. 68 yaşında, Romero hala ele avuca sığmaz halde.

Bu seferki boktan şey, herkesin ve herşeyin önüne bir kamera yerleştirme eğilimimiz. Debra'nın (Michelle Morgan) film öğrencisi erkek arkadaşı Jason Creed'e (Joshua Close) dediği gibi, "Senin için, bir şey filme alınmadıysa asla gerçekleşmemiş demek." Romero'nun, Pittsburgh dışında amatör bir mumya filmi çeken karakterleri, dehşetin gerçeğiyle yüzleşiyorlar: Ölüler çiğneyecek yeni kurbanlar bulmak için ayaklanıyorlar. Mumya filminde oynayan zengin çocuk Ridley (Philip Riccio), aile evine kaçıyor. Jason ve Debra da, ekibin film manyağı Tony (Shawn Roberts), teknoloji manyağı Eliot (Joe Dinicol), Britanyalı öğretmen Maxwell (Scott Wentworth) ve çığlık atmadaki becerisiyle tanınan Teksas bebeği Tracy (Amy Lalonde) ile birlikte başlarının çaresine bakıyorlar. Çoğu Romero filminde olduğu gibi, oyuncular büyük ihtimalle Oscar adayı olmayacaklar. Ama hamlık, filme tam da gereken MySpace hissini veriyor. Ekibin yaptığı ve duruma son derece uygun biçimde The Death of Death (Ölümün Ölümü) olarak adlandırdığı belgesel de için de aynısı geçerli.

Öğrenciler kaçmak için yollar buluyorlar, fakat zombiler çok ısrarcı. Kahkahaların kanı dondurduğu bir sürü sahne var. Bomba atan, sağır çiftçi, fazlasıyla gayretkeş Ulusal Muhafızlar ve Debra'nın yamyamlık gibi aile değerleri bulunan evini ziyaret sahnesinde olduğu gibi. Ama asıl akıllara zarar kısım bir hastanede geçiyor; güvenlik ve sağlığı temsil eden bir mekan, ağzının suları akan aç yaratıkların ancak pis kafaları havaya uçurularak durdurulabildiği bir ortama dönüşüyor. (Romero'ya ölü yakma adetinin onu zombi işinden edebileceğini söylediğimde kahkahalarla güldü.)

Tüm bunlar olup biterken, Jason kamerasını çalıştırmaya devam ederek bize en kötü ne varsa gösteriyor. İki oğlanın zombileri hedef tutturma pratiği için kullandığı sahne, akla Ebu Garip'den görüntüleri getiriyor. Romero bize soruyor: Bir kaza durumunda yardım etmek için mi, bakmak için mi duruyoruz? En iyi korkutan filmler, canavarın bizi içten işgal ettikleri. Korku çetesinin liderleri de böyle düşünüyor. Artık Romero'ya hakkını vermemizin zamanı gelmedi mi? Stephen King, Quentin Tarantino, Guillermo del Toro, Simon Pegg ve Wes Craven'ın Romero'yu ustaları olarak görmeleri tesadüf değil. O gerçek bir usta.


Temmuz 2008

sayı:26